Academie voor Carnavalskunsten
Onder de noemer 'Academie voor Carnavalskunsten: Carnaval – de Aalsterse trots!' stelt de Stad Aalst de workshops voor, die vanaf 2015 georganiseerd worden.
De carnavalsacademie levert al enkele jaren ambachtslieden af die 'hun kunnen bewijzen' in een carnavalsvereniging of als individuele carnavalist.
Het aanbod van deze academie werd door de jaren heen ook gevoelig uitgebreid met lezingen en nieuwe workshops.
De 'Aalsterse Academie voor Carnavalskunsten' werd opgenomen in het register van inspirerende voorbeelden voor het borgen van Immaterieel Erfgoed.
Dat maakte Vlaams minister van Cultuur Caroline Gennez (Vooruit) eind februari 2025 bekend.
• Els Brokken was het 1e afgestudeerde toptalent via de Carnavalsacademie!
Het was wijlen schepen Ilse Uyttersprot die in het najaar van 2015 aan de wieg stond van de 'Carnavalsacademie' .
Sindsdien hebben véle cursisten diverse opleidingen gevolgd uit het ruime aanbod.
Erfgoed Denderland:
"Immaterieel erfgoed zijn tradities die actief beleefd en gedragen worden door mensen, die het doorgeven aan volgende generaties.
Om dat te ondersteunen is er de Academie voor Carnavalskunsten, een initiatief van Stad Aalst, cultuurcentrum De Werf en Erfgoedcel Denderland.
De Academie biedt enerzijds praktische cursussen en workshops aan, zoals het maken van piepschuimen koppen en verftechnieken.
Anderzijds is er een inhoudelijk programma, dat de socioculturele en historische context van carnaval belicht via lezingen, publicaties, video’s en podcasts!"
Werken met Piepschuim
Op dinsdag 5 mei 2026 bezochten wij de cursus 'voor Groep 2: Niveau 1& 2'!
• Gert Schatteman: lesgever & isomosnijder!
Hoe beleven Gert en de leerlingen deze cursus?
Deze lessenreeks loopt over 8 of (voor gevorderden) 10 lesavonden!
Lees en geniet mee van een uitgebreid verhaal in woord en beeld ...
Sfeerfilm
Gert en 'De Pupillen'
Op maandag, dinsdag of donderdag is er 's avonds véél bedrijvigheid in de lokalen van de Pupillensite te Aalst (nabij de Graanmarkt).
Liefst 35 enthousiastelingen startten dit voorjaar en transformeren van een 'blok isomo' tot een 'figuur'.
Het onder de knie hebben van 'Basisvaardigheden' is niet zo eenvoudig, maar bepaald 'alles' ...
Een woordje uitleg door lesgever Gert en een interview met de aanwezige 'leerlingen'!
Gert Schatteman (lesgever/isomokunstenaar):
"De basiscursussen bestaan uit het maken van een slak in de eerste module en het creëren van handen in de tweede lessenreeks.
Die leerlingen zijn de volgende generatie 'isomo-snijtalenten', want ik hoop dat een groot deel van hen doorgroeit naar de cursussen voor gevorderden...
Dan werkt men aan een dierenkop, een mensenhoofd of tenslotte de karikatuurkop...
In deze voorjaarscursus verwelkomen we 3 avonden cursisten, die werken op '3 niveau's'.
In september starten we opnieuw, dan kan iedereen die dat wenst een sessie opschuiven en nieuwe leerlingen leren éérst om een slak te snijden.
Al is het verhaal toch iets genuanceerder.
Uit ondervinding blijkt de stap van het hoofd naar de karakterkop vaak nog té groot te zijn...
Vandaar dat ik nu een soort 'gevorderden 3 ½-cursus' geef, op vraag van de cursisten zélf.
Het gaat om een tussenstap met meer expressie en diepte in de kop: van 'kaalkop' naar 'haarsnit aanbrengen' bv.
Daarna lukt de karakterkop meestal beter."
Gert:
"Alles staat of valt met de 'basis'...
Het tekenen van referentiepunten, een lijn in het 'midden', om van daaruit in verhouding te vertrekken.
'Kotjes' zetten op een raster, juist leren snijden en 'durven' je mes te gebruiken en goed te hanteren.
We leren werken met een gloeidraad en een zaagje om grote stukken te verwijderen.
Schuren en afwerken doen we later wel.
En gaat het eens verkeerd, isomo kan perfect aan elkaar gezet worden, dan plaatsen we er een stukje bij ...
Maar voor iedereen is de basis dé essentie van alles: het leren dénken en omzetten van 2D in 3D.
Zonder dat zal het niet lukken, daar hamer ik op!
Idem voor het 'blijven oefenen'!
Een slak, handen of een kop: blijf actief snijden, ook NA deze cursus!
Het is door die herhaling, dat je de feeling van het 'vak' krijgt.
Zelfs wie hier àlle cursussen doorliep, weet: je wordt pas beter als isomosnijder, als je blijft sculpteren!"
Gert:
"Ik deel graag mijn kennis.
Dat zijn de 'skills' die de 'Pupillen' meenemen tot ze afgestudeerd zijn en later in hun eventuele carrière als isomosnijder ...
Ik blijf beschikbaar met raad en daad.
Aan motivatie (geven) is er géén gebrek, want ik doe dit graag.
Het in de praktijk brengen van iets dat men tenslotte zelf maakt, geeft een grote voldoening!
En het gaat over de stadsgrenzen heen.
Hier zijn mensen aan het werk uit diverse (carnavals)steden, met allemaal één doel: de toekomst van carnaval garanderen!
Als ik dan nadien zie wat hen zélf al lukt, kan ik alleen maar tevreden zijn.
Dus ik antwoord volmondig met 'JA' op de vraag 'of hier talenten' zijn opgestaan!"
AKV Tisj
Lennert:
"Ik zit bij AKV Tisj, een Midelgrote Groep die élk jaar een prachtige wagen maakt en met hun onderwerp probeert mooi en afgewerkt buiten te komen.
Daarbij is er ook véél aandacht voor het fijne 'snijwerk' en details.
Carnaval kost geld en als we zelf iets kunnen maken, dan geeft dat nog méér voldoening.
Dit is voor mij de 2e cursus, na de 'slak'.
Nu maak ik een leeuwenkop, het 'beest' ontluikt stilaan uit de isomoblok.
Het inzien van wat het moet worden en waar je naartoe werkt, da's de moeilijkheid bij deze 'dierenkop'.
Mijn doel is om de technieken onder de knie te krijgen en dat we zelf ons steentje bijgedragen aan de carnavalsgroep."
Sven:
"Ook voor mij is dit de 2e cursus.
Zoals je ziet, er komt 'leven' in.
De moeilijkheid zit erin dat je die dieptes juist moet inschatten, dat vind ik wel niet evident.
Ook waar nu juist die ogen moeten zitten, het vraagt inzicht en 'ervaring'.
De tekening moet ook goed zijn, da's nog méér de essentie.
Dat is moeilijk, maar ik besef dat dat wel de basis is van alles.
Ik wil de technieken die we hier leren meenemen en toepassen in d'hallen.
Het is 'mijn ding', ik doe het graag en dat scheelt ook.
Want motivatie heb je zeker nodig!"
AKV Eirg
Yari:
"Het is altijd een beetje zoeken, je moet 'erin komen'.
Handen maken is eerst begrijpen hoe je de vingers wil plaatsen.
Je kunt een hand snijden die open is, gesloten, een vuist ...
Maar het moet wel kloppen qua verhoudingen.
Van Gert kreeg ik de opdracht om meerdere (paren) handen te maken, tot het vlot gaat en mislukt er iets, je kunt altijd een stukje isomo erbij 'kleven'.
Daarom is geduldig én juist werken belangrijk.
Vorig jaar maakte ik een toekan, voor mij is dit al de 3e cursus.
Naast handen, leer je ook armen maken.
Zodoende dat je probeert 'plooien te vormen' in de 'kledij' van een pop.
Ik zou me er graag verder in specialiseren, want de volgende module beginnen we aan de koppen ..."
AKV De Zieke Zjieratten-Twiekierenniet
Gilles:
"Ik zit al vrij ver, maar of het op tijd af zal geraken?
Het is mijn derde cursus, na de slak en de handjes, maar 8 dinsdagen is wat krap om deze giraffekop te maken.
Een dierenkop is vooral gericht op 'inzicht krijgen' en 'durven'.
'Handen' is iets totaal anders, hier krijg je de basis, maar dan begint het pas ...
Thuis en/of in d'hallen moet je blijven oefenen en zo ga je dat isomo snijden steeds beter beheersen.
Wat minder goed lukt voor mij, is het tekenen, maar gelukkig heeft internet daar tegenwoordig hulpmiddeltjes voor gevonden.
Of die kop een bestemming krijgt?
Eerst zal ik die afwerken, daarna in Gijzegem zetten (2e hangar van de groep) en kijken of wij of iemand anders dat kan 'bezigen' ..."
AKV Dest Goe Schief
Senne:
"Ik heb eerst ook de slak en de handen leren maken, om nu als dierenkop te kiezen voor een everzwijn.
In onze carnavalsgroep krijgen we alle kansen om talenten te ontplooiien, dus ik wil sowieso leren met isomo werken.
Het moeilijkste is wel het omzetten van 2D naar 3D, dat 'inzicht' krijgen.
Alle begin is moeilijk, maar stilaan groei je in dat snijproces.
Maar ik doe dat wel graag en al wat we hier leren en bijleren, is geld gespaard op lange termijn voor de groep.
We zijn ondertussen al met een aantal mensen die iets kunnen maken en ik hoop dat dat steeds beter mag gaan.
Wat ik in deze laatste les nog wil, is de diepte in de ogen steken.
Als dat af is, zal het al een ander zicht zijn en komt dit beestje 'tot leven'."
NKV Per Malleer
Jaro:
"Ik ben de voorzitter van NKV Per Malleer, de kop is er eentje van de voorzitter van de 'Karnavalsraad'.
Wij zijn opbouwend, dit jaar was onze eerste als NKV, het jaar ervoor nog Los.
Zelf draai ik al flink wat jaren mee in andere Ninoofse groepen.
We nemen deel 'zonder wagen', maar dat wil eigenlijk zeggen dat we wel iets ongemotoriseerd mogen bouwen.
Het 'maken' op zich is een uitdaging.
Deze kop is voor mij de 5e cursus.
Nu 'moet' het goed zijn, al blijft het een kwestie van ermee bezig zijn.
De ogen zijn het moeilijkst om die op de juiste diepte te krijgen.
Wenkbrauwen hebben wat 'nieuwe onderdeeltjes', want daarmee was ik even in de fout gegaan.
Maar zoals je kunt zien, alles komt goed en ik ben al bij al best tevreden over het resultaat."
LKV Oetsjewaaa
Edinjo:
"Wij bouwen met LKV Oetsjewaaa, de oudste carnavalsgroep uit Lede met ondertussen 35 jaar op de teller, alles zelf.
Het was mijn nonkel die deze vereniging in 1992 startte en daarbij is het famiale karakter (we zijn ook écht een familie) ongetwijfeld de reden van het lange bestaan.
Daarbij proberen we financieel gezond te blijven en recuperen we wat kan, zaken die we prachtig verbouwen, in deze tijden zeker geen overbodige luxe.
Als voorzitter ben ik actief betrokken en probeer met een klein team, veel werk te verrichten.
In deze academie leer je zoveel bij over efficiënter werken, de snijkunst en de juiste technieken.
Het omzetten van 2D naar 3D is een inzicht, net als het durven schuren, een mes hanteren, enz.
Ik maak dit seizoen een rendier, da's ook iets herkenbaar en tegelijkertijd een uidaging, maar dat maakt het boeiend."
Michiel uit Gent
Michiel:
"Mijn broer die werkt in bijberoep voor huwelijken en maakt ook zaken voor een minigolf.
Hij probeert daarbij zijn grenzen te verleggen en zich uit te leven met allerlei materialen.
Zelf volgde hij al eens een cursus aan deze Academie, maar wegens 'teveel werk' was hij genoodzaakt te stoppen.
Toen ik ervan hoorde, wou ik dat absoluut eens proberen, het leek me zeer tof.
Als kleine gast vroeg ik me af 'hoe maken ze die wagens en die carnavalskoppen' en zie nu, proefondervindelijk mag ik dat zelf uitproberen!
Het valt ook goed mee, met daarbij een uitstekende leermeester als Gert!
's Avonds eens buiten komen, ik wou sowieso iets creatief doen in mijn vrije tijd.
Dit mijn tweede cursus, na de slak.
Ik koos bewust voor de handen, om dan nadien eventueel vanaf september die dierenkop te maken.
We zien wel waar het schip strandt, maar ik vind het énorm plezant en het is een kinderdroom die 20, 30 jaar later realiteit wordt."
Ellen uit Aalst
Ellen:
"Ik heb de slak en de handen gevolgd en nu is mijn derde cursus de 'dierenkop'.
Persoonlijk doe ik dit liever dan de handen, maar via dat handen snijden leer je wel wat technieken die je dan weer hier kunt gebruiken.
Ik koos voor een koala, zal zien of er iemand geïnteresseerd is nadien, want is wat groot om thuis te zetten.
Hij zal wel ergens een plaatsje krijgen bij 'ne groep' ofzo.
Is het moeilijk?
Al bij al viel het best mee, ook omdat je stilaan verbanden legt tussen de tekening en de figuur in 3D.
Je moet geconcentreerd blijven en 'durven snijden', maar eens de structuur klopt van ogen, oren, neus, ... dan gaat het plots snel."
Arnold uit Aalst
Arnold:
"Voor mij is dit pure ontspanning, een zalige hobby.
Ik heb al vele zaken gedaan voor groepen op diverse gebieden, maar dit is écht mijn ding.
Een vrolijke paardenkop met al zijn uitstraling, geeft me voldoening.
Hier leer je 'verfijnen', ik heb eerder de slak gemaakt, maar dit is toch iets anders.
Je moet diepte durven snijden, de 'manen' uitwerken, expressie geven aan de ogen bv.
Hier vertrek je met een 'ruwbouw', maar wie dit mooi kan uitspuiten, heeft een topcreatie vast.
Ik hoop dat iemand erin geïnteresseerd is, want ik ga die niet in mijn living zetten.
En alle 'skills', elke handeling die ik leer, is mooi meegenomen voor de toekomst.
Hoe meer mensen hier afstuderen, hoe meer kans dat de stoet op een hoog niveau blijft!
Alles uitbesteden aan derden, is onbetaalbaar geworden.
Men moet als groep durven om het heft in eigen handen te nemen.
Omkaderd door mensen met een visie en goede raad (vb. proefkostuum en karakterkoppen laat je maken door derden), kan een carnavalsgroep bijna volledig op eigen benen staan!"
• Artikel / Interviews: ©Carnavalaalstkoentje
• Foto's: ©Team Carnavalaalstkoentje
• Sfeerfilm: ©Koentje75 on YouTube: KLIK
• Met dank aan: Gert Schatteman & de 'Pupillen' voor hun tijd en (deskundige) uitleg!
.jpg)
Geen opmerkingen:
Een reactie posten